In Fokkesteeg staat basisschool De Schouw. Als school in de wijk groeit De Schouw uit tot een spil in het netwerk van bewoners en wijkpartners. Samen met wijkcoördinator Melanie Gitz zoekt directeur Floris Velis naar manieren om de verbinding met de wijk te versterken – via initiatieven als Samen op straat, waarmee ze komende maanden de straat op gaan.
‘Schooldirecteur zijn is een hectische en hele leuke baan,’ vertelt Floris. ‘Naast mijn baan als directeur ben ik educatief verbinder binnen het onderwijskansenbeleid van de gemeente en neem ik deel aan de Alliantie van het Nationaal Programma Centrale As Nieuwegein. Als educatief verbinder zoek ik naar manieren om kinderen met een taal- of sociaal-emotionele achterstand gelijke kansen te geven. Er zijn veel raakvlakken tussen mijn rollen, zeker hier in een wijk waar zoveel diversiteit aan levens is.’
Diversiteit als dagelijks uitgangspunt
‘In deze wijk is er diversiteit in de breedste zin van het woord,’ vertelt Floris. ‘In culturele achtergronden, economische situaties en gezinssamenstellingen. Dat vind ik rijkdom. Want als je kinderen begrip naar elkaar wil meegeven, moeten ze nieuwsgierig zijn: ‘wie ben jij, hoe gaan de dingen bij jouw thuis?’ Door die uitwisseling kun je een band opbouwen en voelen dat iedereen welkom is. Die levensles ligt hier meer voorhanden dan bijvoorbeeld op een kleine dorpsschool.’
‘Onze primaire taak is onderwijs geven,’ zegt Floris, ‘maar als enige school in de buurt, zijn we ook een plek waar mensen uit de wijk makkelijk binnenlopen. Dat geeft kansen om dit een plek te laten zijn waar mensen hulp kunnen vinden. Waar ze zich veilig voelen om initiatief te nemen, of om te zeggen: ik weet even niet hoe ik verder moet. Zo hielp onze onderwijsassistent laatst een ouder op weg naar de Voedselbank. Dat is niet onze hoofdtaak, maar een lege maag heeft wel invloed op hoe een kind in de klas zit - en dus hebben wij er baat bij. We bewegen eigenlijk van school naar wijkschool.’
Partners maken de wijkschool
Floris is enthousiast over de mogelijkheden die een wijkschool kan bieden, maar benadrukt ook dat school dit niet alleen kan: ‘De overheid kan makkelijk zeggen: op school moet meer aandacht hiervoor komen, maar er ligt al veel druk bij scholen. Een kind dat ’s ochtends niet kan ontbijten, start anders dan andere kinderen. We willen dat ieder kind zijn kansen kan ontplooien. Daarom hebben we partners nodig. Een ontmoetingsplek en wijkschool kun je alleen worden met de vele mensen en partners die hier nodig en welkom zijn.’
Samen op straat
Melanie Gitz is wijkcoördinator voor Fokkesteeg en Vreeswijk en begeeft zich voortdurend tussen de diversiteit aan mensen en partners in de wijk. ‘Voor inwoners kan het lastig zijn om hun weg te vinden binnen de gemeente. Ik ben een soort spin in het web. Als contactpersoon tussen gemeente, inwoners en samenwerkingspartners manoeuvreer ik daartussen om de leefbaarheid in de wijk te verbeteren.’
Vanuit het Nationaal Programma Centrale As krijgen bepaalde wijken extra aandacht en een tijd geleden kwam er vanuit De Schouw een signaal dat er behoefte is aan meer verbinding met en ín de wijk Fokkesteeg. Van daaruit startte Melanie met collega’s en partners zoals Floris namens De Schouw, politie, Movactor, Zorgspectrum, de woningcorporatie, huisartsenpraktijk en gemeente het Samen op straat-initiatief: ‘We gaan in duo’s de straten in, om aanwezig te zijn en met bewoners in gesprek te gaan. Niet op casusniveau, maar om op te halen wat belangrijk is voor de wijk. Ik breng partners samen en organiseer bijeenkomsten. Over een paar maanden bespreken we hoe het bevalt, wat het brengt en hoe we verdergaan.’
Melanie Gitz (wijkcoördinator) en Floris Velis (directeur).
Floris vult aan: ‘Het is waardevol, maar eerlijk gezegd heb ik er ook gewoon veel zin in. Zo ga ik binnenkort met iemand van de woningcorporatie de straat op. Dat is interessant, want die professionals hebben te maken met mensen die hun woonlasten niet kunnen betalen en de initiatieven die zij hebben, kunnen mij op school ook weer helpen. Mensen kunnen goed hun eigen problemen oplossen, maar de weg vinden: dat is vaak lastig. Dus daar moeten we elkaar bij helpen.’
Van aanbod naar behoefte
Andere partners voor ‘Samen op straat’ zijn Lister, Humanitas, Jongerenwerk, Woonin en Jutphaas Wonen. Melanie: ‘De cirkel is nog niet compleet, misschien gaan we op den duur ook met bewoners door de wijk lopen. We willen herkenbaar zijn met logo’s van onze organisaties op onze jas en misschien wel herkenbare samen-op-straat-paraplu's.’
‘Als samenwerkingspartners elkaar echt leren kennen,’ zegt Floris, ‘kunnen we meer vanuit behoeften gaan handelen in plaats van vanuit het bestaande aanbod. Het doel is niet om allerlei initiatieven te bedenken, maar weten waar de behoefte écht ligt. Zoals de kinderen op school leren samenwerken met elkaar, moeten we in wijken ook beter leren samenwerken.’ Melanie vat samen: ‘Als je elkaar beter leert kennen in goede tijden, weet je elkaar ook beter te vinden, met alle verschillen die er zijn.’
Verbindende activiteiten
Samen de straat op is niet het enige initiatief dat afgelopen jaren vanuit de school ontstond. Melanie: ‘Er is al een knutselclub en een Halloweenfeest dat vanuit de gymzaal van school start. Deze initiatieven brengen veel verbinding in de wijk en zijn bovendien vanuit bewoners ontstaan. Eten, feestjes, muziek, sport… het zijn allemaal leuke activiteiten die heel goed zijn voor de verbinding in de wijk’.
Floris vult aan: ‘Er is hier ook SportID, met een sportinstuif voor alle kinderen. Want het is niet voor iedereen vanzelfsprekend dat zij kunnen sporten: omdat het geld kost, of omdat ouders geen tijd hebben om te halen of te brengen. Daarnaast hebben we elke dinsdagochtend gratis taallessen in de ouderkamer: voor wie de Nederlandse taal beter wil leren spreken. Dat is inmiddels al vijf jaar een succes. De taalcoach bespreekt zelfs direct de schoolnieuwsbrief! En: binnenkort start er naschools aanbod vanuit theater De Kom, met lessen van het buurtorkest na schooltijd. Kinderen kunnen dan gitaar leren spelen of zingen. En muziek verbindt altijd.’
Behoeftes en wensen
Wat Floris en Melanie denken te missen in de wijk? Floris: ‘Als onderdeel van de Centrale As zijn hier kinderen die kwetsbaar zijn voor de wereld van ‘snel geld’ buiten. Als je morgen honderd euro kunt verdienen en wél die schoenen kunt kopen... We focussen op school dan ook op burgerschap: keuzes maken die goed zijn voor jezelf en voor de ander. Een belangrijke maatschappelijke opdracht, die we kunnen bekrachtigen met initiatieven als de Verrijkte Schooldag. Dat zou ik heel graag willen.
Melanie: ‘Wat ik terug hoor uit de wijk is dat er behoefte is aan een ruimte in de wijk. Een ontmoetingsplek bij de Geinsche Hof zou mooi zijn. En je hoort altijd: 'Er is niks voor jongeren!’ Klopt, jongeren hebben aan deze kant van Nieuwegein al jaren geen plek. Op straat gaan we vanzelf ontdekken hoe groot de behoefte aan zo’n plek is. We moeten gewoon die wijk in. Rondlopen. Dat wordt heel leuk en leerzaam. Met alle deelnemende partners en medewerkers gaan we veel leren over elkaar en elkaars rol.’
Floris: ‘Ja het was geweldig om bij de eerste bijeenkomst de energie te voelen. Iedereen had er zin in. We zijn allemaal druk en kunnen zeggen: op wiens bordje hoort dit? Maar mensen herkennen wat er speelt in de wijk en willen bijdragen. Iedereen zei: we pakken dit samen op!’